Zoals je misschien wel weet, situeert mijn tuin zich op een noordhelling van een Ijzerzandsteenheuvel in het Hageland. De helling was redelijk steil en we hadden geen enkel vlak stukje waar we een tafeltje konden zetten zonder de indruk te krijgen op het hellend vlak van Roncquières te zitten of om de kindjes te laten spelen met het fietsje of auto’tje. Grondwerken dus, een terras aanleggen en zodoende moest er een talud worden aangelegd om het niveauverschil te overbruggen. Enfin, dat was mijn idee, de grondwerker wou mijnen Eik begraven en daar zeg ik ‘Njet’ op! De foto is van juni vorig jaar: enorme opkomst van grassen en Valse kamille, wat klaprozen, Wikke en Kleefkruid. Niet bijzonder boeiend allemaal. Temeer omdat de Kleine maagdenpalm die ik in Halle gekocht had en op mijnen talud heb geplant, totaal onvindbaar bleek na de opkomst van deze snelgroeiers. 
Nu dacht ik zelf: ik ga er varens op zetten. Na wat gesurf via duizendblad op varens.be terechtgekomen. Prachtig! Maar ik lees bij de kweektips: “Vooraleer men gaat planten, moet men de grond goed bewerken (zie boven) en het onkruid mét wortels verwijderen.” Haha! Zie je mij al? Zo’n 20 meter op 2 meter wieden… misschien. Ik ben van nature nogal “gemakzuchtig” en dus is elk alternatief mooi meegenomen. Andere optie, maar ik weet niet of het zal lukken: ik gooi er een goeie laag compost op (heeft iemand in de buur van Aarschot er een kilo of 500 teveel staan?) en dek die af met van die erm… afdekfolie zoals je wel eens ziet op steilere hellingen. Daar steek ik dan mijn varens en andere schaduwplanten door en klaar is kees… Zou het? Ik wil het wel goed aanpakken en zo’n folie, het plantgoed en al het werk dat ik erin steek moet zijn investering waard zijn. Daarom, beste medebloggers: doe een voorstel, overspoel mij met uw gedachten, geef mij uw mening, ervaringen,… Ik dank u!
#1 by bart - March 17th, 2009 at 19:08
‘varens en andere schaduwplanten’… maar ik zie geen schaduw precies? Ik denk eerlijk gezegd niet dat je op zo’n open en blote helling schaduwplanten moet gaan zetten: die moeten eerder onder bomen e.d.
Zelf zou ik daar in eerste instantie een plastieken glijbaan op monteren (zonder trapje, gewoon plat op de helling) voor de jeugd, en dan volplanten met salie of lavendel of andere nectarplanten (kindjes en bijtjes hoeven geen conflict te geven). Of een hooiweideke. 2x maaien per jaar, maaisel afvoeren en zien wat er allemaal op komt groeien. (en je kan dat een handje helpen door er maaisel uit een naburig reservaat tussen te strooien in het najaar).
#2 by Nico - March 17th, 2009 at 21:33
@ bart: De talud is Oost-West georiënteerd, met de flank naar het Noorden gericht. Dus echt veel zonlicht krijgt het niet. De talud werpt in feite haar eigen schaduw op zich. Bovendien staan er wat bomen in de omgeving van de fotograaf van dienst. Maar ik dank je voor je input. Een natuurlijke opkomst van kruiden zal met de jaren waarschijnlijk interessanter worden. Ik heb ook hier en daar wat Brem gezaaid en misschien komt die wel op.
#3 by yo - March 18th, 2009 at 21:03
Ik had dezelfde reactie als Bart, ik zie hier geen schaduw. De spontane opkomst van klaproos, kamille en co doet mij toch ook vermoeden dat je hier niet met een diepe schaduw zit, eerder een halfschaduw situatie en bovendien niet al te nat (want hoger gelegen). Er zijn wel varens die zo een situatie aankunnen (op de site van varens.be kan je instellen op halfschaduw/droge bodem) maar ik zou ze toch combineren met wat anders (akelei, geraniumsoorten, klokjes…)
Wat de praktische kant betreft: eenjarigen als klaproos en kamille verdwijnen vanzelf als de grond niet meer verstoord wordt. Ik vermoed dat de omgewoelde bodem niet al te humusrijk meer is en dan is een bodembedekking met compost een optie (eventueel met een laag karton onder. Tenzij, er toch genoeg zon komt en je idd. naar salie-marjolein-slangenkruid en co kan grijpen: die hebben juist graag een wat armere bodem. Een dunne laag mulch tussen de planten zal dan volstaan. Wieden moet je wel een keer doen, maar als je dat doet na een regenperiode, gaat dat vanzelf (met de planten die je opnoemt). Daarnar vooral NIET KRABBEN/HAKKEN/KAPPEN maar de bodem bedekken. Met een glijbaan bijvoorbeeld, dat vind ik eigenlijk een goed idee.
#4 by Nico - March 19th, 2009 at 16:03
Danku Yo. De glijbaan, die komt er zeker. Dat had ik mijn meisjes al beloofd. Wat de plantjes betreft: ik ga eens wieden en dan aanplanten met halfschaduw plantjes. Ik wil zowel bloeiers als struikjes en toch mijn varens. Ik zal er een laag compost opleggen en regelmatig mulch bijleggen. Het wordt waarschijnlijk een vijfjarenplan eer ik er tevreden over zal zijn, maar ge moet niet altijd alles direkt willen, he.
#5 by AnneTanne - March 19th, 2009 at 20:43
Afdekfolie, daar zou ik zeker niet aan denken… ik ben dan altijd veel te bang dat ik daardoor een of ander in de plaatselijke zadenbank aanwezig waardevol plantje het leven onmogelijk zou maken.
Uitspoeling is wel een risico als er onvoldoende begroeiing is, dus zeker niet al te grondig wieden! En die eenjarige kruiden die er vorige zomer stonden, die gaan zich volgende zomer al veel minder overvloedig laten zien.
Je kan aan een strook ‘hooiland’ denken, zoals Bart voorstelde… Ik zou in dat geval voorlopig wel de ‘ambetantste’ grassen wat proberen in te tomen (bv gestreepte witbol wegwieden, dat gaat heel gemakkelijk), maar de andere kruiden gewoon hun gang laten gaan. Twee keer per jaar maaien, al zal dat gezien de helling wellicht met de zeis moeten.
Je zou ook de helling nog wat steiler kunnen maken, en er een keermuurtje/stapelmuurtje tegenaan maken. Je kan daarvoor baksteen gebruiken, of plaatselijke natuursteen (zo zoek ik nog altijd een gelegenheid om ergens de hoop ijzerzandsteen die tijdens de verbouwingen te voorschijn kwam ergens in onze tuin in een stapelmuurtje te verwerken). Of je combineert baksteen met natuurstenen, eventueel verschillende soorten, want elk levert door verschillen in chemische samenstelling en in soortelijke warmte weer een miniem verschil in biotoop op.
Als de helling steiler wordt, zal de schaduw ook meer uitgesproken zijn, en gaat zo’n stapelmuurtje ook niet echt uitdrogen door de achterliggende aarde. Dan kan je gaan denken aan muurvaren en muurleeuwenbek bv…
Een derde mogelijkheid is om het talud te beplanten met 40% kleine maagdenpalm, 40% Hypericum calicynum (grootbloemig hertshooi, een exoot dus) en 20% klimop. Ik vond die combinatie in het oude boek over de ecologische siertuin van Velt, en ik moet zeggen, die drie soorten houden elkaar inderdaad goed in evenwicht, met het ene jaar wat meer van het ene (hertshooi in droge jaren, vinca als het natter is), meer hertshooi op de lichtere plekken, klimop naarmate er meer schaduw valt). Ik heb op die manier een plek in de tuin 12 jaar lang bedekt gehad (recent, door de verbouwingen aan de schuur, is die begroeiing tijdelijk moeten wijken, maar het was een hele makkelijke zone, waar wel andere planten tussenkwamen, maar waar ‘moeilijke’ kruiden zoals wortelstokgrassen, brandnetels… zich nauwelijks lieten zien.
#6 by Nico - March 22nd, 2009 at 19:51
Dak je voor de info, Anne. Ik denk dat ik stilaan een beeld krijg van hoe ik het wil: een schuifaf, dat was al beloofd. Wat de aanplanting betreft: ik denk aan meerjarige kruiden gecombineerd met struikjes die allebei goed gedijen in halfschaduw. Ik moet er toch mee rekening houden dat ik op een noordflank van een helling werk en dan nog op de steilste kant ervan. Dus is het nog wat opzoekwerk in de Flora van de Lage Landen om uit te zoeken wat er precies kan staan. Ik reken alvast op Vingerhoedskruid, Brem, Wijfjesvaren (toch!) Maagdenpalm, e.d. Een hooi-talud wil ik er niet van maken, ik heb reeds genoeg oppervlakte van mijn tuin aan bloemenweide besteed. En maaien is zelfs met de bosmaaier moeilijk op zo’n helling. De foto laat het misschien niet vermoeden, maar ‘t is toch makkelijk zo’n drie meter niveauverschil. Al bij al: de talud zal er niet onmiddellijk uitzien zoals ik dat wil. Maar één ding is steeds belangrijk bij ecologisch tuinieren: geduld.